Kitabın 96. ve 97. sayfalarından tanıtım amaçlı alıntı yapılmıştır.
Tanınmış Britanyalı sanat eleştirmeni ve yazar John Berger, küçük ama çok verimli, çok ufuk açan makalesinde ilginç bir olay anlatır. Berger, şimdi hâlâ kapalı duran Beşiktaş'taki Resim Heykel Müzesi' nde Osmanlı ressamı Şeker Ahmet Paşa'nın (1841-1907) bir tablosunu görüp geçer. Fakat kısa bir zaman sonra o resimde gördüğü bir şeyin kendisini rahatsız ettiğini fark eder.
Müzeye birkaç kere daha gidip gelir ve en nihayet, uzun akıl yormalar sonunda kendisini rahatsız eden şeyi bulup çıkarır. Resimde bariz bir hata vardır. Berger nihayet bu hatanın ne olduğunu bulur bütün makalesinde de onun ne olduğunu, hatayı üreten nedenleri anlatır. Yanlışlık bir perspektif yanlışıdır. Orman, ağaçlar, yaşlı adam ve eşeği arasındaki ilişki bu hataya oluşturmaktadır. Berger bu görüşle resme iyice eğilir ve yakından bakanlar için tablonun şunu gösterdiğini saptar: 'O uzak kenar, orada yer alan o üçüncü ağaç resimdeki her şeyden daha fazla yakındır (izleyene). O ağaç izleyene yaklaşmakta ve uzaklaşmaktadır.'120
Okuru bu iddiasına inandırmak için Berger gerekçelerini öne
sürmeye başlar:
Yaklaşık 50 metre uzakta duran ağaç gövdesi aşağı yukarı bir insan boyunda. Ağacın yapraklan bize en yakın ağacın yaprakları ölçüsünde büyük. Üstüne düşen ışık ağacı bize yaklaştırıyor. Hâlbuki diğer koyu ağaçlar bizden uzaklaşıyorlar (87).
Giderek daha da güçlü bir saptamada bulunup iddialarını onun
üstüne oturtur:
Bizden uzaklaşan çayırlığın şaşırtıcı, aykırı çapraz bitimli kenarı köprünün bu yanında başlıyor ve ormanın öteki ucuna kadar uzanıyor. Bu çizgi üçüncü boyutla 'yarışıyor' ama gene de resmin yüzeyinde kalıyor (ufka kaçmıyor-HBK) (87).
kitap
