Kitabın 76. ve 77. sayfalarından tanıtım amaçlı alıntı yapılmıştır.
Batı'yla nasıl senkron ama?"
Çek aydınları, yerli edebiyatlarını diriltmişler, yurttaşlarını Almanca'yı boykot etmeye zorlamışlar, Çeklerin tarihine methiyeler düzmüşlerdi.
"Bunlar, her milliyetçilik hareketinde rastlanan şeyler," dedi Günay, "Ancak, bir de Slav halklarının birleşmesi istekleri vardı ki, o korkutucuydu. Ama tuttu ve Çekler, Pan-Slavizm'in öncüleri oldular. Palach'ın öldüğü o gün, Ülkücüler, bunu hatırlıyorlardı."
"Dinliyorum," dedim yine.
"Şimdi, Slavların 'Asya'daki büyük ağabeyleri! kullanılan terim aynen buydu!- Kimler? Tabii ki, Ruslar.
Rusya'da milliyetçi akımlar Gogol'la başlar evet, yanlış duymadın, Gogol'la! Müfettiş'i Çar II. Alexander',ın, Alexander the Fatih! Asya içlerine yürümesiyle devam eder. Asya'nın bu arada Finlandiya'nın- 'Ruslaştırılması' projesinin entelektüel da-vanası, Pan-SIavizm'dir. Bizimkilere değil bizimkiler böyle konuşmaya cesaret edemezler- Batılı tarihçilere göre PanSlavistler, 'ultra-emperyalist kafalı milliyetçiler'dir. Bir yandan Slavların, geçmiş zaferlerine övgüler düzerlerken, bir yandan da şahane bir geleceğin hayallerini kurarlar: Sadece Rus İmparatorluğu içindeki Slavların değil, bütün dünya Slavlarının, yani Sırpların ve Avusturya uyruklu ve Osmanlı uyruklu Sırpların ve Osmanlı uyruklu Bulgarların, Karadağlıların, efendim, Polonyalıların ve Alman uyruklu Polonyalıların, Rutenyalıkarın, Çeklerin, Slovakların, Slovenyalıların ve Hırvatların aynı sınırlar içinde toplandıkları Büyük Rus imparatorluğu! Bu ülküyü gerçekleştirmek için 'Büyük Slav Gücü' dedikleri Rusya vatandaşları, 'kü-çük kardeşleri'nin durumlarıyla yakından ilgilenmelidirler. Öyle söylerler.
Şimdi tabii, bütün bu projeler yapılırken, matrak şeyler de olur. Mesela, Çar Nikola'nın, Witte isimli bir bakanı var, 'Bu kendini beğenmiş, haşarı Balkanlıların, Slavlıkla uzaktan yakından ilgileri yoktur; bunlar daha çok yanlışlıkla vaftiz edilmiş Türkler gibidirler,' deyiverir! Ne ki, adamcağızın, Bulgarların Slav değil de, Fin-Uygur kökenli oldukları iddiası da bir kulaklarından girer, ötekisinden çıkar. Slogan atmaya devam ederler: 'Asya Rusyası demek Asya demektir!'
Peki, bu hayalin yolunu tıkayanlar kimler? Başta Osmanlılar olmak üzere, Türkler! Ne yapmak lazım? Rusya'da Türklerin katıksız topluluklar halinde yaşadıkları bölgelere Rus göçmenleri göndererek, Türkleri göçe zorlamak lazım. Bunu yaparlar. Bölgelerden birisi Kazan. Kazan, çok eski bir hanlık. Çok da önemli; Tolstoy, Rikov, Lenin ve kardeşi Kazan Üniversitesinden mezun!
Kazan Türkleri, Ruslarla didişe didişe ayakta kalmaya çalışırlarken, 17 Ekim İhtilali, İdil-Ural Devleti, ilk cumhurbaşkanı da Sadri Maksudi. Bizim bildiğimiz Orta Asya tarihçisi, Profesör Arsal. 1940'ta yayımladığı, Orta Asya Türk Devletleri diye bir kitabı var. Ülkücülerin elinden düşmüyor.
Kazan'da bir de Simsar var. 1878'dc Simsar'da doğan bir Türk, Yusuf Akçura, daha yüzyılın başlarında İstanbul'a göçüyor. Harp Okulu'na giriyor ve İttihatçılara karışıyor. Selahat-tin'in 'Harbiyeli aklanmaz' yürüyüşü gibi, o dönem Harbiye talebesinin de Abdülhamit'e karşı bir nümayiş hazırlığı var, 1897'de. Amaç yine aynı: İktidar milli iradeye tevdi edilecek; tercümesi: Meşrutiyet ilan edilmek zorunda. Ne ki, birisi ihbar ediyor, yakalanıyorlar. Taşkışla'da divanı harp kuruluyor: On ikisi idam, seksen bir mahkûmiyet. İdamlar da müebbete çevriliyor. Herkes bir yerlere sürülüyor. Sürülenlerin arasında, Yusuf Akçura ile Ahmet Mithat Paşa'nın oğlu, Ali Haydar Ahmet Mithat. Ama kalebentliğe mahkûm edildikleri Fizan'a varmadan yolda kaçıyorlar. Ver elini, Paris!
kitap
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder