Seval Şahin - Tanpınar'da Oyun | Okuma parçası

# Seval Şahin - Tanpınar'da Oyun | Okuma parçası #

Ülkemizde edebiyat araştırmalarının yetersiz olduğu biliniyor. Son yıllarda bu alandaki boşluğu doldurmak üzere birbirinden kıymetli eserler imdadımıza yetişiyor. Yetkin bir araştırmacı olan Seval Şahin de birbiri ardına çıkardığı edebiyat araştırmaları kitaplarıyla adından sıkça söz ettiriyor. En son olarak Kapı Yayınları'ndan Modernizmin Oyunu Oyunun Modernizmi / Tanpınar'da Oyun kitabını çıkartan Seval Şahin'in bu çalışmasına ve diğer çalışmalarına göz atmanızı hararetle öneririz. Tanpınar'da Oyun kitabından tadımlık bir bölüm sunuyoruz...

                  

Giriş

Ahmet Hamdi Tanpınar, 1901 yılında dünyaya gelir. Hayatının on üç yaşına kadar olan sürecini babasının görevi nedeniyle geniş imparatorluk coğrafyasının çeşitli yerlerinde dolaşarak geçirir. On dört yaşında, Tanpınar belki de hayatının en önemli acılarından birini yaşar: Annesi yaşamını yitirir.

Çeşitli Anadolu vilayetlerinde, oradan oraya dolaşarak geçen çocukluğu, Musul'da annesinin ölümü ve Kerkük izlenimleri, Tanpınar'ın hayatını büyük ölçüde etkilemiş, onu yolculukların yazarına dönüştürmüştür. Dahası Tanpınar yazma eylemini de yolculuk olarak tanımlar. Mehmet Kaplan'a yazdığı mektupta, "Mahur Beste adlı bir yolculuğa çıktık" diyecektir. Yılları sonra ise defterine şunları kaydedecektir: "Yeni romanla eski roman -Mahur Beste- arasında bocalıyorum. Galiba tek bir mevzuum var: O da kendim. Fakat ne dışarıdan bakmasını biliyorum ne de olduğu gibi görmesi elimden geliyor." Böylece "yolculuk", Tanpınar'ı anlatmak için en uygun kavramlardan biri olarak beliriyor. Bu "yolda olma halinin"; aramanın, sadece ve daima aramanın, bulduğu zaman bile kaybederek, usanmadan bıkmadan peşine düşmenin, peşinde olma durumunun, yazarın hem kimliğini hem de estetiğini bir arada inşa ettiği söylenebilir. Amin Maalouf, Ölümcül Kimlikler'de, bir insanı oluşturan kimliğin tek bir unsurdan meydana gelmediğini, değişen zaman dilimi ile beraber toplumsal ve siyasal olayların da o kişinin kimliğini oluşturmadaki etkisinden bahseder. Her insan için geçerli olan bu durum, estetik özgünlüğün yaratıldığı yazarlık serüveninde daha da derinden işler, Tanpınar'da da olduğu gibi.

Artık son dönemlerini yaşamakta olan Osmanlı Devleti sınırları içinde doğan Tanpınar, on dört yaşında iken annesini kaybettiği sene 1915'te, Osmanlı coğrafyasına 1. Dünya Savaşı'nın atmosferi hâkimdir. Tanpınar, sadece yıkılmakta olan, hatta toprakları paylaşılmış zayıf bir devletin mensubudur: "Herkesin hayatında keşif yaşanmış, bu şahsiyetin uyanmasına yarayan, onu çabuklaştıran bir devir vardır. Benim hayatımda 1916 Martından Birinciteşrinine kadar olan devir çok mühimdir: Sonradan üzerine düşününce insan talihi ile ilk defa bu aylarda karşılaştığımı anladım." 1919 yılında İstanbul'da Edebiyat Fakültesi'^ne girdiği zaman ise Milli Mücadele başlamak üzeredir:

"Bu hal, bizim neslimizde büsbütün kuvvetli oldu. Çocukluğumun hangi devresine baksam, etrafımda ve kendi içimde bu vatan endişesini gördüm. İşte mütarekenin eşiğinde bu endişe beni büsbütün kaplamıştı."

---

Seval Şahin - Modernizmin Oyunu Oyunun Modernizmi / Tanpınar'da Oyun | Kapı Yayınları, Edebiyat / İnceleme, 435 sayfa, Haziran 2013.

Bu alıntı tanıtım amaçlı yapılmıştır.

Bu kitabı KitapGalerisi'nden bu linke tıklayarak satın alabilirsiniz.

kitap

Modernizmin Oyunu Oyunun Modernizmi - Tanpınar'da Oyun

# Modernizmin Oyunu Oyunun Modernizmi - Tanpınar'da Oyun #

Geçtiğimiz aylarda "Ne Güzel Suçluyuz Biz Hepimiz - Sevgi Soysal İçin Yazılar" kitabını çıkartan Seval Şahin'den, edebiyatımızın unutulmaz duayeni Ahmet Hamdi Tanpınar üzerine bir inceleme kitabı daha geldi: Modernizmin Oyunu Oyunun Modernizmi - Tanpınar'da Oyun.

Modern edebiyat bireyin parçalanmasıyla başlar. Bu parçalanmışlık, bireyin modern hayat karşısında yabancılaşması, yabancılaşmanın insanda yarattığı sıkıntı ve bütünlüğe ulaşmaya çalışma şeklinde dallanıp budaklanmıştır: "Değerler üzerindeki bu yeni baştan durma, bu huzursuzluk, asıl moderni yapar." diyen Tanpınar'ın temel meselesi işte bu modernin yarattığı huzursuzluktur.

Tanpınar'ın karakterlerinin hepsi hayatın hızlı ve yeni akışı içinde kendilerine geçmişleriyle bağlantılı olarak bir yer bulmaya çalışırlar. Bu yüzden parçalanmışlardır ve bu nedenle onlar için "oyun" ciddi bir kavramdır.

Arafta kalmış bir kuşağın yazarı olarak Tanpınar, başta dil olmak üzere, sonrasında kurgu ve yapıya da aksedecek bir şekilde oyuna yönelmiştir.

"Arafta kalmışlık" halinden bağımsız olmayan "oyun"un Tanpınar'da karşılığını bulmak bu kitabın temel meselesidir.

Seval Şahin - Modernizmin Oyunu Oyunun Modernizmi - Tanpınar'da Oyun | Kapı Yayınları, Edebiyat / İnceleme, 435 sayfa, Haziran 2013.

Bu kitabı KitapGalerisi'nden bu linke tıklayarak satın alabilirsiniz.

kitap

Sevgi Soysal İçin Yazılar: "Ne Güzel Suçluyuz Biz Hepimiz!"

"Ne Güzel Suçluyuz Biz Hepimiz!"

- Seval Şahin, Önsöz

Sevgi Soysal benim için hep alaycı ve güçlü bir kadın olmuştur. Eserleriyle tanıştığımdan bu yana hayata dair ayrıksı düşünceleri, bir kadın olarak kendine ve dünyaya bakışındaki güç beni her zaman etkilemiştir. Sevgi Soysal'ı ne zaman okusam bana hep iyi gelmiştir. Sevgi Soysal'ın okuyucuları için de böyle olmalı ki; ölümünün 35. yılında Sevgi Soysal'ı konuşmak, onu aramıza alıp ona dair anlatılar kurmak için bir sempozyumun hazırlığına giriştiğimde davet ettiğim insanların pek çoğu beni geri çevirmediler. Dahası bu davetimin ardından gerek kabul edenler gerekse çeşitli sebeplerle bizlerle bulunamayacak olanlar hemen bana kendi Sevgi'lerini ve Sevgi Soysal'a ait anılarını anlatmaya başladılar. O zaman fark ettim ki Sevgi Soysal, onu tanıyan herkes üzerinde neredeyse büyülü bir etki bırakmıştı. İşte tüm bunlar neticesinde "Ne güzel Suçluyuz Biz Hepimiz - Ölümünün 35. Yılında Sevgi Soysal Sempozyumu" ortaya çıktı.

Sempozyum 29 - 29 Aralık 2011 tarihleri arasında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde gerçekleşti. Bu iki günlük sempozyum boyunca onun eserleri etraflıca incelendi. Elinizdeki kitap bu sempozyumun sonucunda oluşmuştur.

Kitabın ilk bölümünü açılış konuşmaları oluşturuyor. Sempozyumun açılış konuşmalarını Meral Özbek ve Sevgi Soysal'ın kızı Funda Soysal yaptı. Meral Özbek, Sevgi Soysal'ın kendi kuşağı için öneminden bahsetti: "...o, sadece edebiyatçılara değil, şimdi aramızda olan kızı Funda Soysal'a da ait, bizlere de ait, üstelik farklı kuşaklara ait. Kendi kuşağım adına, Sevgi Soysal'ın bizim için ne anlam ifade ettiğinden bahsederek söze başlamak isterim. Kendi kuşağım dediğim zaman, tabii ki, 70'lerin ikinci yarısındaki üniversiteli gençlikten bahsediyorum: dünyanın değişeceğine inanan, kendini geliştirmek isteyen tutkulu üniversiteli gençlikten. Örgütlü ve örgütsüz, dar ve geniş anlamlarıyla politik olan gençlikten."

Funda Soysal, annesi hakkında söyledikleriyle tüm dinleyenleri derinden etkiledi: "...gerçeklik iddiasına, yazdığı her satırda, "Bu benim!" diye beliren annem Sevgi Soysal'a dönersek... Onun bu öznel gerçeklik iddiasını sırf yazınsal bir pratik olarak görmek yanlış olur. Kiekegaard'ın da öngördüğü gibi, kendin olmak son derece ciddi bir iş. O 'tüm-kendi-kendilik' diye adlandırılan hali yakalayabilmek, ancak yaşamı da tamamen öyle yaşamakla mümkün. Bu açıdan bakınca, annemle ilgili bana yıllar içerisinde anlatılan pek çok anekdot çok daha anlamlı oluyor. Kurallara, biçimciliklere başkaldırışı, öyle bir inat, bir özgürlük savaşçısı filan olma hevesi yüzünden değil. Kurallardan ve biçimlerden öte onun için önemli olan, yoluna baş koyduğu, hep kendi öznelliği. Çünkü ancak onun peşinden giderse, buna cesaret ederse, bunu dile getirebilirse varacağı yerin, kurallara uyarak varabileceklerinden daha önemli, daha gerçek bir yer olacağına inanmış bir kere. O yüzden işte alaycılığı, bu hayatı kurallara uymak gereken bir oyunmuş, sanki insan kullanım kılavuzuyla dünyaya gelen bir makineymiş gibi yaşayanlara karşı..."

Ne Güzel Suçluyuz Biz Hepimiz - Sevgi Soysal İçin Yazılar, Seval Şahin, Ocak 2013, İletişim Yayınları. 

Bu kitabı KitapGalerisi'nden bu linke tıklayarak satın alabilirsiniz.

kitap